EURRE LODI!!!!!

Gezurrak janez argaldu Irakurri dudanez, ikusi izan dut, nola hitz akaberekin jolasten duen ondoren, errimak sortzeko. Gainera errimak sortzeaz gain, baita ere gai bat ateratzen du testuan; argaltzearen gaia hain zuzen ere. Testuan ulertzen da, nola gezurrak esanez argaldu egiten da; hau da zure gorputzari sinestaraziz lodia zaudela eta egiatan argala zaude, jateko zerbait eskaintzen dizutenean beteta zaudela sinestarazi egiten diezu baina zeuk badakizu gose ikaragarria daukazula … eta beste zenbait gauzen gezurrengatik argaldu egite duzu. Ondoren ere testuan aipatzen du modari buruzko zertxobait, ba adibidez, gaur egun, argala egotea da moda, lehen aldiz gure aitona - amonen garaietan, lodia zen moda. Testuak esan nahi duena da, azkenean zeuk maneiatu dituzun bulimia, anorexia eta abar, zure look-a aldatu dute zeuk nahi zenuen bezala, baina gaixotasun horiek ez dizkizute begiak irekitzen baizik eta itxi egiten dizkizute eta oso argal zaudenean, oraindik pentsatzen duzu lodia zaudela eta zure gorputza apurtzen doa pixkanaka. Testua asko gustatu zait eta oso gai ona erabili du.Imanol Urteaga.

Mehatxuek ilundutako bizitzaNik, hasteko, gai hau aukeratu dut, telebistan eta zenbait komunikabideetan entzundako gai bat delako.Telebistan asko entzun izan dut emakumeenganako babes telesail askotan, emakumezkoek jasotzen dituzten mehatxuen ondorioz beraien bizitza guztiz suntsituta gelditu dela.Gauza hauek egiten dituzten pertsona “xelebreak”, gehienetan, emakumearengandik banandutakoak edo tratu txarrak jasotzen dituztenak dira. Hau da, emakumearengandik banantzean eta mehatxuak jasotzen dituztenetan, normalen , emakumeak banandu nahi izan duelako da eta beraz gizona ez dago batere ados horrelako iritziarekin. Beraz, emakumea berarekin buelta dadin, mehatxuak egiten hasten dira, bai mezuen bidez edo bai gutunen bidez, ezin dutelako beraiengana asko hurbildu. Tratu txarrak jasotzen dituztenen mehatxuak berriz, horiek, aurrez aurre esaten baitute emakumea gehiago beldurtu dadin.Ondoren, baita entzun izan dugu bai irratian eta telebistan nola Euskal Herriko jende ugari E.T.A. -ren zenbait mehatxu jasotzen dituztela eta bizitza osoa egon behar izan dutela bizkartzainarekin eta horrek nola ez, diru kopuru bat kostatzen du.Geroago, oraingo denboraldian asko entzuten hari garen eskolako umeren arteko mehatxuak ere nabariak dira ondoren bizitza oker bat eramateko. Entzun izan dugunez gero, kasu hauek nolabait sarituak izaten dira diru kopuru handi bat emanez, baina nire ustez horrek ez du denboraldi batean pasa dituzun gaiztakeri horiek konpontzen. Normalean eskola inguruan gertatzen diren mehatxuak, bromazko mehatxuak izan ohi dira, baina beti egoten da gelan gehien banantzen duten pertsona bat. Pertsona horrek ahoa irekitzen duen unean gelako beste jendea isiltzeko agintzen diote mehatxuen bidez eta azkenean pertsona horrek haurtzaro gogorra gelditzen zaio bere barnean.Ezagutu izan dut nire inguruan ibili zen lagun baten arazoa mehatxuengatik. Ni udarako kanpaldi batean nengoela ezagutu nuen pertsona hau. Nire kanpamenduko lehen adiskidea izan zen eta ondoren hoberena bihurtu zen. Hain beste adiskidetu ginen, berak niri gauza asko kontatu zizkidala bere bizitzari buruz eta halako batean kontatu zidan, zergatik zegoen kanpamendu honetan. Berari beti baztertu izan zioten eskolan,  eta depresioan erori zen. Beraz medikuak esan zion kanpamendu batera joateko, adiskide gehiago egin ahal izateko eta halaxe egin zuen.Nire gai honi buruzko esaldia, hau da: “Ez ezazue egin zuei gustatzen ez zaizkizuen gauzak beste pertsona bati”.Imanol Urteaga

EHKAAdos nago Eneko Gorrirekin, esaten duenean munduan gehien zabaldu den edaria Coca- Cola dela. Nik gai hau asko estimatzen dut, Euskal Herrian sartzen diren produktuak, lasai asko euskaratu ditzakegulako eta gainera digu kalterik egingo. Ez nekien orain dela zenbait urte atera zuten EHKA egitasmo hau, baina banekien merkatuan zegoela. Adibidez, Zumarraga- Urretxuko Gaztetxean, EHKA ateratzen dizute Coca- Cola eskatzean. Eta euskaldun gazteok hainbeste miresten dugun edari hori; Kalimotxoa izenekoa, ikusi ditzakezu nola nahasketa zure muturren haurrean egiten dutenean, EHKA- arekin nahasten dizute. Eta orain geroz eta leku gehiagoetan jartzen hari dira Coca- Colaren egitasmo euskaratu hau. Nahiko nuke supermerkaturen batean salduko balute baina oraindik ez dute saltzen. Nik EHKA frogatuta daukat eta Coca- Colaren zapore bera dauka, ez da desberdina. Ez dut ulertzen egia esan zergatik izan behar den EHKA Coca- Cola eta Pepsi baino garestiagoa baino bidezkoa iruditzen zait asko kostatu izan zaielako Coca- Cola Euskal Herrian EHKA bihurtzea. Gustatuko Litzaidake Floren Lapegue ezagutzea, badirudi argi eta finko dituela bere ideiak, tipo segurua. Ulertzen dut egia esan ezin dela EHKA beste produktu batzuekin lehian jarri baina denborarekin merkatuan eta beste zenbait lekuetan saltzen badute, lortuko genuke behintzat lehian jarri ahal izatea, zaila izan arren, baina hori gure esku dago. Guk produktu euskaratu hauek eroste baditugu, lehian erraza izango ka jartzea.Besterik gabe espero dut EHKA inoiz ez desagertzea.Imanol Urteaga.

Ipuin lizunak

Nik heriotzako ordua irakurri ondoren nire ustez bertan azaltzen den egoera oso ondo deskribatzen du; hau da oso ondo imajinatzen duzula nolakoa izan daiteken egoera hori eta testuan azaltzen duen edo deskribatzen duen bezala beldur edo bakardade egoera bat dela iruditzen zait. Bertan kontatzen da nolako eguraldi txarra, eta zer lekutatik joaten den Josu izeneko gaztea.

Josuk Josunerekin txortan egiteko gogo ikaragarria dauka, baina Josunek, ezetz esaten dio. Nik gauza bat esaten dut. Mutiko batek edo neskato batek, txortan egiteko gogoa baldin badauka zergatik ez plazera bion artean eman; hori oso ona baita energia maltzurra deskargatzeko eta energi ona errekuperatzeko.

Baina dirudienez Josuri emate hil zitzaion eta ezin txortan egin. Niri hura asko minduko zidan, alde batetik plazerik gabe gelditu naizelako baina batez ere nire bizitzako neska joan zaidalako eta ori asko mintzen du.

Nire ustez hau ez da liburu oso aproposa jende asko mindu dezake eta .

Imanol Urteaga

Ordu batzuk gizartea ikasten eman ondoren iritzi artikuluari ekin nion. Gainetik begiratu nituen jakin ezinik zein aukeratu.Bat-batean “Trafalgar” izena ezaguna egin zitzaidan. Izan ere , ordu bat lehenago, XIX. mendeari buruzko ikasgaian azaldu zen hitz berdina. Frantzia- Espainiaren eta Ingalaterraren arteko borrokaren izena zuela banekien eta bataila honek Espainiarako izan zituen ondorioak ere bai. Baina ez nekien Euskal marinelen batek hor pate hartu zuenik eta horregatik artikulua irakurtzeari ekin nion.Mutrikorra zen marinel hura eta ez zen edozein marinela. Artikuluak dioenez gurasoek garai hartako ez ohizko heziketa on bat eman zioten: apaiztegira bidaliz, baina itsasorako grinak hamabi urterekin itsasoratzeko bultzatu zuen. Bere ikasketek eta bidaiek itsas mundua aztertzeko aukera eman zioten eta aurrerapen zientifiko ugari eskaini ahal zituen.Almirante kargutzat bukatu zen bere bizitza Trafalgar izeneko bataila horretan eta Espainiako ontzi batean.Aspaldi ikasi nuen nonbait beste Euskal marinelari buruz: Juan Sebastian El Cano. Honen jaioterria gertuago izanda edo, Getaria hain zuzen ere, oso ezaguna nuen.Ezin dut ahaztu, hamar- hamaika urte nuelarik, herri horretan ikusi nuen “desenbarkuaren” antzerkia. Behar bada horregatik gogoratzen dut zehatz  mehatz gizon honen abentura. El Canok Munduari buelta eman zion eta nola itzuli ziren gelditu ziren azken marinelak nire barnean gelditu ziren.Euskal Herriak itsas gizon asko eman ditu:Ordiziako  Urdaneta, eta gure herriko Miguel Lopez de Legazpi, hain zuzen ere. Baina Txurrukak egindako abenturari buruz ez nuen notiziarik.Artikulu honi esker Txurrukak itsas arloan, aurrerapen zientifiko ugari egin zituela ikasi egin dut: mapak, karta esferikoak eta Ozeano Barera heltzeko beste bide bat erabiltzea gomendatzen zuen.Artikuluaren arabera Trafalgar bataia horretan ez zen marinel euskaldun bakarra izan Txurruka hori, hemengo marinel asko omen zeuden han. Baina ohorea berak bakarrik jasan zuen hil ondoren.Interesgarria iruditu zait artikulu hau Espainiako Historia, era batean,  Euskal Herriarekin lotuta egon dela konturatzerakoan nahiz eta bukaera onik ez izan. Imanol Urteaga Marco

Bat bateko heriotza kirolariengan.Beno, heriotza mota hauek oso mingarriak izan ohi dira hil denaren barnekoengan, bat-bateko heriotza delako. Ona hemen heriotza mota hauetako adibide oso argia; Antonio Puertarena. Gazte hau futbolean jokatzen ari zela, bere burmuina gelditu egin zitzaion eta bere organismo guztiak funtzio gabe gelditu ziren.Era honetan hiltzen den jende asko droga edo medikamendu-enbat hartzen ari delakoan gertatzen da eta istripu mota hauek gertatu daitezke.Gaur egun dauden aurrerapen teknologikoei esker zenbait kirolarien bizitza biziarazi dituzte eta hau ere medikuei esker izaten da. Hiltzen direnen familiartekoak askotan errua medikuei botatzen diete; berandu erantzun diotelako beraien lanari, ez diotelako garrantzi gehiegirik eman egoerari, egoera kontrolatuta zutela pentsatzeagatik …  baino nire ustez ori ez da horrela. Medikuei ordaindu egiten diete beraien lana egiteagatik eta gainera kirolari hauei mediku profesionalak aztertzen dituzte eta badakite noiz ekin lanarekin eta noiz ez. Baina senitartekoak egoera gertatu ondoren oso urduri jarri ohi dira eta errua alboan dutenen eta gaixo dagoenari sendatzen dionarena izan ohi da. Egoera hauek saihesteko psikologo profesionalak jartzen dizkiete familiartekoei ez daitezen urduri jarri baina psikologoak batzuetan profesionalak izan arren egoera eskuetatik alde egiten zaie eta zailagoa jartzen zaie lana.Kirolari hauei beraien lanean esfortzua egiteagatik eta zenbait konposatu toxiko kontsumitzean beraien gorputzean gertatzen den nahasketaren ondorioz gertatzen zaie       bat-bateko heriotza. Nik beti pentsatu izan dut heriotza mota hauek beste zenbait heriotza bezain garrantzitsuak direla eta agian zeure herrian ezagutzen zenuen norbait hil da eta egun berean kirolari ospetsu bat baita ere hil da eta orduan konturatzen gara ez dela guztiz normala horrelako berriak telebistan botatzea. Nik errespetatu egiten dut kirolari ospetsuen eta telebistaren arteko erlazio horiek baina haiek ere pentsa zezaketen beste jende asko ere hil egiten dela geure bizitza errealean eta haienganako erreportaiarik  ez dagoela eta ulertzen dut ere ezin dela hiltzen den bakoitzari buruzko erreportaiarik egin baina kirolari ospetsuei buruzko berri horiek murriztu egin beharko zirela uste dut. Imanol Urteaga

KRITIKA LITERARIOA

Nik euskal gatazkei buruzko ipuin edo Pololoak izeneko liburuaren zatia irakurri dut eta egia esan asko gustatu zait idazten duen era ori. Adibidez hitz asko lekeitiarrek hitz egiten duten bezala bukatzen ditu( politte, handie, katxondue…. ) eta ori esaten zaio gure kultura berritzearenganako adimena. Gero ere konturatu naiz askotan gazteriak gaur egun erabiltzen dituen hitzak idazten dituela (zipayoooooooooooo…) eta gustuko dut tipo honek duen burmuin trastornatu hura.Beno nik irakurri dudan zatian, Xabi izeneko tipo bat da protagonista. Xabi honek umea eduki du gustatzen ez zaion neskato batekin eta ospitalean dagoela sekulakoak egiten dizkio ume gaixoari, adibidez txapela jarri eta ori jaio berria dela … Beno kontua Xabik ez duela gustuko neska hau eta berari gustatzen zaizkion neska motak borrokazaleak dira (HB- KOAK). Azkenean gogoratzen da bere azkeneko manifestazioan trenbidean zegoela, ertzainarekin eduki zuen aurkaketa, eta ertzainek kliskatzen hasi zirenean eta hauek harrikadak botatzen hasi ziren trenbidean zeudela.Patxi Galego, idazlea, denboran atzeratuta gelditu EZ den jende balio-garritsu hauetakoa da eta hona hemen bere bizitzari buruzko aurkitu dudan informazioa.Patxi Gallego Palacios (Errenteria, Gipuzkoa, 1973ko apirilaren 10a - ) komikigile gipuzkoarra da.Arte ederrak ikasi zituen Leioan. Komiki-tirak egin izan ditu aldizkarietarako, tartean "Lau Haizetara"rako.2004an ekin zion "Xabinaitor" super-heroiaren inguruko umore trilogiari ("Pololoak"), helduentzako euskarazko komikien historian mugarri izan dena. Imanol Urteaga Marco